De preimineervlieg is een nieuwkomer sinds 2012. Dit miniscuul kleine vliegje van 3 mm kan op korte tijd al je preiplanten aantasten. De larven vreten gangen tot in de kern waardoor de preiplanten rotten en afsterven. De beste bescherming tegen preimineervlieg is Nettect+, ons fijnmazig insectengaas.
Schade van preimineervlieg
De larven van de preimineervlieg maken vraatgangen in de schacht van de prei. Dat begint met de buitenste bladeren maar ze mineren steeds dieper. Hierdoor wordt de hele schacht kapot gevreten en is de prei niet meer bruikbaar. De larfjes zijn geel van kleur en de poppen die ook in de schacht aanwezig zijn, bruin van kleur.
Symptomen van preimineervlieg:
- De buitenste bladeren van jonge planten worden geel
- Jonge preiplanten gaan slap hangen of vallen schuin
- De groei van de planten vertraagd aanzienlijk
- In de schacht zie je vraatgangen
Waar komt preimineervlieg voor?
De herfst- en winterprei wordt het zwaarst getroffen maar ook op zaaibedden kan door de eerste generatie serieus schade worden veroorzaakt.
Behalve prei kan ook look, ui en sjalot worden aangetast. Bij ui herken je de aanwezigheid van preimineermot duidelijk aan de krullende stengels.
Preimineervlieg biologisch bestrijden
EĆ©nmaal de preimineervlieg in je preiplanten aanwezig is, kan je ze niet meer bestrijden. Het is dus een kwestie van preimineervlieg te voorkomen.
Kweek preimineervlieg onder fijnmazig insectengaas
Gebruik fijnmazig insectengaas (maaswijdte: 0.80 x 0.80 mm). Klimaatdoek en het gewone insectengaas met een maaswijdte van 1.30 x1.30 volstaat niet omdat de preimineervlieg heel klein is.
Dek de prei af van half augustus-eind augustus tot en met eind november, de belangrijkste vluchtperiode van de preimineervlieg. Als je zelf plantgoed opkweekt, doe het dan ook onder fijnmazig insectengaas of in een bak met platglas.
Tip: Het gebruik van fijnmazig insectengaas beperkt de lichtinval. Om dit nadeel tot een minimum te herleiden, plant je de herfst- en winterprei zo vroeg mogelijk, zodat deze nog een maand kan groeien zonder insectengaas. Dit maakt een immens verschil. Na eind november doe je het fijn insectengaas er meteen terug af. De blekere bladkleur die de prei gekregen heeft onder het insectengaas, herstelt zich terug in de volgende maanden.
Ik zelf heb in de Rootsum-tuin hiervoor een proef opgesteld. Op de foto zie je links prei gekweekt onder fijnmazig insectengaas en rechts prei gekweekt zonder insectengaas. Op het rechtse deel zijn alle planten aangetast door preimineervlieg, op het linkse deel staan de planten gezond.
Prei gekweekt met en zonder fijnmazig insectengaas
Extra tips om preimineervlieg te voorkomen
Wil je geen insectengaas gebruiken, kan je toch volgende maatregelen nemen:
- Werk aan een levende bodem. Wil je hierover meer lezen?
- Plant je prei in een humusrijke ondergrond. Op arme grond gaat de prei niet snel doorgroeien en kan hij nauwelijks weerstand bieden tegen belagers.
- Start met gezond plantgoed.
- Geef de prei in warme periodes dagelijks water, zo blijven de schachten vol water staan. Dit geldt niet voor prei onder insectengaas, bij teveel water gaat prei onder insectengaas gemakkelijk rotten.
- Bestuif de planten enkele keren per week met lavameel om de planten te versterken.
- Schakel over op de teelt van vroege herfstprei. Als de prei goed kan doorgroeien dankzij voldoende watergift, kan deze geoogst worden eind augustus-half september vooraleer de tweede en schadelijkste generatie van de preimineervlieg toeslaat en kan je grotendeels gezonde preiplanten oogsten.
Wat doe je met aangetaste prei?
De poppen van preimineervlieg kunnen overwinteren. Uit 4jarig onderzoek bleek dat de overlevingskansen van de poppen afhankelijk zijn van de winter.
- Bij zachte winters overleeft 90 % van de poppen.
- Bij vriestemperaturen van -5 tot -10Ā°C zakken de overlevingskansen.
- De helft van de poppen overleven als het drie maanden 0Ā°C zou zijn.
- Bij -15Ā°C sterft 50% van de poppen onmiddellijk af.
Dit zijn proefonderzoeken. Bij schommelende temperaturen zoals in de realiteit altijd het geval is, zijn de overlevingskansen groter. Algemeen overleven in ons klimaat 80 % van de poppen.
Daarom is het belangrijk om volgende maatregelen te nemen:
- Laat nooit rotte, aangetaste preidelen in de grond steken. De poppen overwinteren op deze preidelen.
- Gewasresten en aangetaste planten doe je in de GFT-bak. Composteren is gevaarlijk als de composthoop niet voldoende heet wordt. Ook aan de buitenkant van de hoop, kunnen poppen overleven.
- Een andere optie is om de preiafval te fermenteren. Dit doe je als volgt: je legt een zeil op de grond, daarop de preiafval en na een bespuiting met Microferm sluit je met het zeil de hoop luchtdicht af. Vervolgens laat je dit 2 maanden fermenteren. Microferm zorgt voor de fermentatie, je gebruikt het Ć rato van 2 l per m3 plantenafval.
Levenscyclus van de preimineervlieg
De preimineervlieg of Phytomyza gymnostoma kent bij ons 2 generaties per jaar, Ć©Ć©n in de lente en Ć©Ć©n in de herfst. De eerste vlucht begint vanaf april tot half juni, de tweede vlucht vanaf half/eind augustus tot begin november.
Kort nadat de preimineervliegen verpopt zijn tot volwassen insect, gaan ze paren en leggen de vrouwtjes hun eitjes af. De larven vreten lichtrode vraatgangen in de schacht. De vraat van de larven gaat door tot in de kern van de preiplant waardoor heel de plant moet weggegooid worden. De larven zijn witgeel, de poppen bruinrood.
De poppen van de eerste generatie preimineervliegjes gaan gedurende de zomer in diapauze, ze doorlopen hun popstadium in de aanwezige preiplanten of in de bodem. Ze komen als vlieg pas terug tevoorschijn aan het eind van de zomer. De nieuwe larven (maden) zijn vanaf eind september tot eind november terug te vinden in de prei.
Vanaf eind november overwintert de bruine pop in de winterprei, op achtergebleven plantresten of in de grond.
Preimineervlieg chemisch bestrijden
Spinosad is veiliger dan alle andere chemische middelen maar toch giftig voor in water levende organismen, bijen en sluipswespen. Gebruik het dus nooit in de omgeving van water en bloeiende planten. Spinosad spaart gelukkig wel nuttige insecten zoals lieveheersbeestjes, roofwantsen, roofmijten en gaasvliegen. Kies zeker niet voor Neemolie of Pyrethrum. Ondanks dat deze verkocht worden als biologische spuitmiddelen, zijn ze breedwerkend en doden ze aanwezige nuttige insecten af.
Spinosad spuiten is enkel zinvol bij een beginnende aantasting. Dan zijn de witte larven nog actief en kunnen ze het gif opnemen. Jammer genoeg merken we op dat moment de aantasting nog niet. Later spuiten heeft echter geen zin. Kies daarom liever voor een simpele oplossing zoals fijnmazig insectengaas zonder chemie.
Preivlieg is niet hetzelfde als de preimineervlieg
De preivlieg of ajuinvlieg (= hetzelfde insect) wordt soms verward met de preimineervlieg.
Het verschil zie je in het schadebeeld. Bij preimineervlieg wordt de preischacht tot in de kern doorboord met mineergangen. Preivliegen vreten vooral aan de voet en het hart van de plant maar maken zelfden mineergangen in de schacht.
Meer lezen over preivlieg?