Wat zijn engerlingen?
Alle witte larven met zes pootjes vooraan die we in de grond aantreffen, noemen we engerlingen.
Het gaat hierbij om de larven van verschillende soorten bladsprietkevers. Voorbeelden zijn de rozenkever, junikever, sallandkever, julikever, meikever en enkele andere soorten.
Engerlingen herkennen
Engerlingen zijn te herkennen aan een aantal duidelijke eigenschappen:
- Witte, C-vormige lichaam
- Bruine kop
- Donkergrijs achterlijf
- Drie paar poten aan de voorzijde
Alle larven die deze kenmerken vertonen, worden in de volksmond “engerlingen” genoemd.
Verschillende soorten engerlingen
Hoewel de engerlingen op elkaar lijken, zijn er wel degelijk verschillen tussen de soorten keverlarven. Engerlingen verschillen vooral in grootte en in de periode waarin ze in de grond verblijven..
Wil je meer weten over...
- Meikever, Melolontha melolontha
- Junikever, Amphimallon solstitiale
- Rozenkever, Phyllopertha horticola of Johanneskever
- Sallandkever, Hoplia philanthus
Engerlingen in gras
Meestal zitten engerlingen in het gazon waar ze vreten van de graswortels. Dit veroorzaakt aanvankelijk gele plekken in het gras.
Bij een zware aantasting kan je het gras oprollen en komen vogels de engerlingen uit het gazon pikken, wat bijkomende schade oplevert.
Behalve in gras kunnen engerlingen zich ook onder hagen, zoals een beukenhaag, en aan de wortels van bomen en heesters vestigen.
 |
 |
Schade in het gazon herkennen
Het eerste jaar dat je engerlingen in je gazon hebt, merk je meestal weinig schade: je ziet hooguit een paar kleine, gelige plekjes in het gazon omdat de larven nog klein zijn en niet veel gegeten hebben aan de graswortels.
Naargelang de engerlingen meerdere jaren in de grond zitten, neemt de schade toe.
Rozenkeverlarven blijven maar één jaar in de grond maar daar speelt een bijzonder fenomeen: de rozenkever vrouwtjes leggen 85 % van hun eitjes af op de plek waar ze zelf uit de grond kwamen. De overige 15 % wordt later op een naburig perceel afgelegd.
Het jaar nadien als de rozenkevers bij jou verpoppen en bovengronds komen, leggen ze bij jou het merendeel van hun eitjes af. Hierdoor krijg je op één jaar toch veel schade.
Typische schade in het gazon:
✓ Gele plekken in de grasmat.
✓ Vogels zoals kraaien, kauwen en eksters die in het gras pikken.
✓ Mollen die opduiken en molshopen veroorzaken.
✓ De grasmat die los komt te liggen en als een tapijt kan worden opgerold.
✓ Onder de opgerolde grasmat liggen vaak veel engerlingen zichtbaar.
✓ Blijvende kale plekken en afstervend gazon.
Schade van engerlingen aan vaste planten, hagen en heesters
Engerlingen richten niet alleen schade aan in gazons, maar ook bij bomen, hagen en heesters. Deze schade is vergelijkbaar met die van de taxuskever: in beide gevallen worden de wortels van de planten aangevreten.
Verloop van de schade:
- Eerst worden fijne haarwortels aangetast.
- Daarna worden de grotere wortels aangevreten.
- Planten verzwakken steeds meer en kunnen uiteindelijk afsterven.
Symptomen:
- Slap hangende bladeren bij warm weer
- Slechte groei of plotseling afsterven zonder duidelijke reden
Engerlingen bestrijden
De meest effectieve manier om engerlingen aan te pakken, is het inzetten van B-green aaltjes. Deze parasitaire wormpjes, ook wel nematoden genoemd bestrijden verschillende soorten engerlingen.
Door aaltjes te gebruiken vermijd je gif en kunnen natuurlijke vijanden zoals egels, mollen en vogels de engerlingen zonder problemen nog opeten.
Ze zijn zowel werkzaam in gazons als bij de wortels van heesters en hagen.
Hoe werken aaltjes bij engerlingen?
- Aaltjes zoeken actief de engerlingen in de grond op en dringen het lichaam van de larven binnen.
- Binnenin scheiden ze bacteriën af waardoor de larve ziek wordt.
- De engerling sterft uiteindelijk af.
- In de dode engerling ontwikkelen de aaltjes zich verder.
- De aaltjes komen vrij in de bodem en gaan op zoek naar nieuwe engerlingen.
Wanneer aaltjes tegen engerlingen gebruiken?
Zie je engerlingen in je gazon en is de bodem voldoende opgewarmd, dan kan je de engerlingen bestrijden met aaltjes.
De belangrijkste behandelingsperiode voor alle keverlarven is in de zomer en nazomer. Op dat moment zijn er jonge engerlingen aanwezig die net uit de eitjes zijn gekomen waardoor ze snel en gemakkelijk te bestrijden zijn.
Merk je in jouw gazon de engerlingen in het voorjaar op? Dan kies je best voor een voorjaarsbehandeling én een najaarsbehandeling met aaltjes.
- Rozenkever: vanaf eind juli tot eind oktober met B-green.
- Sallandkever en junikever: April/mei met B-green+ en vanaf half augustus tot oktober met B-green.
- Meikever: April/mei met B-green+ en vanaf begin juli tot eind september-oktober met B-green.
B-green aaltjes kan je gebruiken vanaf 12°C bodemtemperatuur. In ons land bereiken we deze bodemtemperatuur meestal in april. De bodemtemperatuur is verschillend met de buitentemperatuur die op dat moment al veel hoger kan liggen.
Mocht er in mei nog even een koude prik zijn, dan is dit geen probleem. Eénmaal de bodem is opgewarmd, gaat een nachtje vorst weinig impact hebben op de bodemtemperatuur. Het opwarmen en afkoelen van de bodem is een traag proces.
Natuurlijke vijanden van engerlingen
Engerlingen vormen een belangrijke voedselbron voor vogels en zoogdieren. Hoe groter de biodiversiteit in je tuin, hoe aantrekkelijker die wordt voor de natuurlijke vijanden.
Engerlingen worden gegeten door vrij grote vogels zoals kauwen, spreeuwen, eksters en kraaien.
Loopkevers voeden zich met jonge engerlingen terwijl mollen, egels en dassen graag grotere larven eten.
Zowel de vogels als zoogdieren kunnen het gras daarbij omwoelen. Heb je veel molshopen of komen er veel vogels bij jou pikken in het gras? Kijk dan eens onder de graszode...
Geen engerlingen, wat dan?
Twijfel je nog of je wel engerlingen hebt? Dat is mogelijk! Er zijn namelijk enkele andere insectenlarven die sterk op engerlingen lijken of vergelijkbare symptomen veroorzaken, maar een andere aanpak vereisen.
Hieronder vind je de twee meest voorkomende larven die vaak onterecht voor engerlingen worden aangezien.
Emelten versus engerlingen
Emelten komen, net als engerlingen, vaak voor in gazons waar ze flinke vraatschade kunnen veroorzaken. Net als bij engerlingen leidt dit tot kaalgevreten plekken en vogels die in de grasmat komen pikken.
Emelten hebben geen poten en geen duidelijke kop. Aan één kant zit een soort zuignap. Het lijkt op een kruising tussen een worm en een rups.
Meer lezen over het verschil tussen engerlingen en emelten?
Meer info over emelten?
Larven van taxuskever versus engerlingen
De larven van de taxuskever lijken qua uiterlijk sterk op kleine engerlingen. Maar hun voorkeursplanten zijn heel anders. Het onderscheid tussen beiden zie je het snelst aan de aanwezigheid of afwezigheid van poten. Verder zijn er ook verschillen in de grootte en plaats waar ze voorkomen.
Lichaamsbouw: poten of geen poten
- Engerlingen hebben duidelijk zichtbare poten aan de voorzijde van hun lichaam.
- Taxuskeverlarven hebben daarentegen geen poten.
 |
 |
Grootte van de larven
- Engerlingen zijn over het algemeen groter, met uitzondering van de larven van de rozenkever die kleiner blijven.
- Taxuskeverlarven worden maximaal 1 cm groot.
Waar ze voorkomen en wat ze eten
- Engerlingen vreten vaak aan graswortels, maar sommige soorten tasten ook de wortels van planten en hagen aan.
- Taxuskeverlarven vreten aan de wortels van planten en komen niet onder de grasmat voor.
Meer lezen over taxuskever en hoe deze bestrijden?