Als je de titel nog eens leest, zal het je opvallen dat er eigenlijk maar één insect tussen zit dat ons soms last bezorgt, de wesp.
Toch worden ook andere insecten die erop lijken vaak onterecht doodgeslagen, gewoon omdat ze op een wesp lijken.
Zonde, want ze zijn allemaal nuttig, zelfs de wespen!
Laten we ze samen eens van dichterbij bekijken.
Wespen
Wespen kennen we allemaal, vooral door hun vervelende gedrag in de zomer.
Zodra het warm wordt, verschijnen ze aan onze buitentafel, aangetrokken door zoete geuren van drankjes, fruit en desserts.
In de zomermaanden voeden ze zich voornamelijk met zoete dingen zoals frisdrank en rijp fruit.
Tegen het einde van het seizoen zijn ze dan weer verzot op vlees.
Hun rol in de natuur
Toch hebben wespen ook een nuttige functie in ons ecosysteem.
De larven van wespen worden namelijk gevoed met vliegen en muggen, ze helpen dus bij het onder controle houden van plaaginsecten.
Daarnaast krijgen ze ook stukjes van dode zoogdieren en vogels te eten.
Wespen zijn dus niet alleen lastig, ze ruimen ook op in de natuur.
Invloed van het weer
Het weer speelt een belangrijke rol in de hoeveelheid wespen die we zien.
Zachte zomers en milde winters zorgen voor meer wespennesten, terwijl natte voorjaren het aantal wespen beperken.
De angel van de wesp
Een wesp kan meerdere keren steken, omdat haar angel niet afbreekt, in tegenstelling tot de bij, die maar één keer kan steken.
Wist je trouwens dat de wesp, mier en bij tot dezelfde familie behoren?
Tip
Heb je in de zomer last van wespen? Hang een Waspinator! Dat is een nep-wespennest dat echte wespen op afstand houdt.
Ze gaan er namelijk vanuit dat er in de buurt al een kolonie woont, en vermijden die plek instinctief.
Let op: als er al een echt wespennest in je omgeving aanwezig is, dan werkt de Waspinator niet, de wespen herkennen dan dat het nest nep is.
Zweefvliegen
 |
 |
Op het eerste gezicht lijkt de zweefvlieg sprekend op een wesp.
Daardoor raken niet alleen haar natuurlijke vijanden, maar ook wij mensen vaak in de war.
De vorm en de gele strepen doen denken aan een wesp, maar in werkelijkheid gaat het hier om echte vliegen.
Hoe onderscheid je een zweefvlieg van een wesp?
 |
 |
Als je goed kijkt, kan je ze vrij gemakkelijk van elkaar onderscheiden.
Vleugels: vliegen, en dus ook zweefvliegen, hebben slechts twee vleugels.
Wespen hebben er vier, die ze in rust boven hun rug opvouwen.
Vlieggedrag: zweefvliegen kunnen stil in de lucht hangen, ze “zweven” letterlijk boven bloemen of planten. Wespen doen dat niet.
Seizoen: zweefvliegen zijn veel vroeger actief in het voorjaar dan wespen.
Ze blijven bovendien altijd in de buurt van bloemen en planten en komen niet af op zoetigheid aan tafel.
Nuttige insecten in de tuin
Omdat zweefvliegen echte vliegen zijn, hebben ze geen angel, ze kunnen dus niet steken. Toch zijn ze buitengewoon nuttig.
Ze spelen een belangrijke rol bij de bestuiving van bloemen.
Daarnaast zijn de larven van zweefvliegen uitstekende bladluisbestrijders.
In natuurlijke tuinen vind je de larven vaak spontaan terug op groenten of sierplanten waar bladluizen aanwezig zijn.
Een teken dat je tuin in evenwicht is!
Honingbijen
Honingbijen worden meestal vergezeld door imkers, want bij deze soort staat de honingproductie centraal.
Toch zijn honingbijen veel meer dan alleen honingmakers: ze zijn essentieel voor ons ecosysteem.
Dat besef is de laatste jaren gelukkig sterk gegroeid, mede door de aandacht rond de bijensterfte, die heel wat mensen heeft gemobiliseerd.
Te veel bijenkasten is ook niet goed
De voorbije jaren worden er steeds meer bijenkasten geplaatst, vaak met de beste bedoelingen, om “de bij te helpen”.
Toch kan dit ook een averechts effect hebben.
Wanneer er te veel honingbijen zijn in verhouding tot het beschikbare voedsel (nectar en stuifmeel), ontstaat er voedselgebrek.
Bijen gaan dan bij elkaar roven, wat stress, ziektes en zwakkere kolonies veroorzaakt.
Wat eten honingbijen echt?
Honingbijen hebben bovendien weinig aan kleine bloemenveldjes.
Ze vliegen vooral op bomen zoals kastanje en acacia, waar ze grote hoeveelheden nectar kunnen verzamelen.
Daarom moeten we niet enkel “de bij” redden, maar vooral onze leefomgeving herstellen en diverser maken.
Een gezonde, bloemrijke omgeving helpt alle bestuivers, niet alleen de honingbij.
Wespbijen: bijen die lijken op wespen
Er bestaan ook bijensoorten die opvallend veel gelijkenis vertonen met wespen: de wespbijen. In België en Nederland komen er meer dan veertig variëteiten van voor.
Je vergissen met echte wespen is dus snel gebeurd!
Toch zijn ze ongevaarlijk: de larven van wespbijen eten geen vlees, maar leven, net als andere bijensoorten, van stuifmeel en nectar.
Solitaire bijen
Naast de honingbijen bestaan er honderden soorten solitaire bijen, elk met hun eigen, specifieke functie in ons ecosysteem.
Wat solitaire bijen bijzonder maakt, is dat ze vaak een voorkeur hebben voor één bepaalde plantensoort.
Ze weten precies waar die plant groeit en wanneer ze bloeit.
Verdwijnt die plantensoort, dan komt ook de solitaire bij die ervan afhankelijk is in de problemen, soms zelfs met uitsterven tot gevolg.
Waar leven solitaire bijen?
De meeste mensen kennen solitaire bijen van de insectenhotels in tuinen.
Die hotels worden inderdaad vooral door hen bewoond.
Van nature leven ze in kleine gaatjes in de grond, of in zonnige muurtjes en spleten van huizen en schuren.
Ze verkiezen kleinschalige biotopen, en precies daarom zijn onze tuinen zo belangrijk.
Aaneengeregen vormen ze als het ware een lappendeken van leefgebieden.
De voorwaarde is wel dat er voldoende variatie aan stuifmeelrijke planten aanwezig is.
Ongevaarlijk en fascinerend
Solitaire bijen doen ons helemaal niets. Hun angel is te klein en te zwak om door onze huid te prikken.
Ze produceren slechts een klein beetje honing, enkel voor eigen gebruik.
De volwassen bijen leven maar enkele weken, waarin ze eitjes leggen.
Daarna sterven ze, terwijl hun nakomelingen als pop overwinteren en het jaar nadien uitvliegen om de cyclus opnieuw te beginnen.
Meer weten over solitaire bijen?
Hommels
Hommels behoren, net als de honingbij, tot de bijenfamilie.
In België en Nederland komen er veel verschillende inheemse soorten voor.
Ze hier allemaal opsommen zou te ver leiden, maar de bekendste zijn:
- de aardhommel en tuinhommel, die sterk op elkaar lijken,
- en de steenhommel, herkenbaar aan haar oranje achterlijf.
Die laatste wordt soms verward met de grashommel of weidehommel, die ook zwart-rood behaard zijn.
Hommels leven meestal onder de grond, maar kunnen ook hun nest maken in oude vogelnestjes of andere beschutte plekken.
De beste bestuivers
Hommels zijn misschien wel de beste bestuivers die we ons kunnen voorstellen.
Omdat hun lichaam groter en behaarder is dan dat van honingbijen, kunnen ze twee keer zoveel bloemen per minuut bezoeken.
In tegenstelling tot honingbijen vliegen hommels ook bij koeler of bewolkt weer.
Ze zijn vaak al vroeg in het voorjaar actief, wanneer andere insecten nog schuilen.
Zelfs in kassen en tunnels blijven ze bestuiven, iets wat bijen niet doen.
Daarom zijn hommels onmisbaar voor de bestuiving van groenten, fruit en sierplanten.
Je vindt ze werkelijk overal terug: op fruitbloesems, groentenbloemen, sierplanten en wilde planten.
Rustige helpers in de tuin
Hommels zijn niet agressief.
Ze steken alleen als ze zich echt bedreigd of in het nauw voelen.
Tijdens het tuinieren of werken in de kas hoef je dus geen schrik te hebben, ze zullen je nooit lastigvallen.
Levenscyclus
Enkel de koninginnen overleven de winter.
Zij zoeken een beschutte plek om te overwinteren en starten in het voorjaar een nieuwe kolonie.
Dat is een belangrijk verschil met honingbijen, die met hun hele volk overwinteren.
Meer weten over hommels?
Trek erop uit!
Deze tijd van het jaar zijn al deze insecten volop aanwezig: wespen, bijen, zweefvliegen, hommels en solitaire bijen.
Trek er eens op uit met je kinderen om ze te observeren, ze vinden het vaak prachtig om te zien hoe verschillend en nuttig deze insecten zijn.
Vroeg geleerd, is oud gerespecteerd!
Ook interessant om te lezen:
