Heb jij engerlingen in je gazon? Dan is de kans groot, dat het om larven van rozenkevers gaat. Rozenkevers worden ook Johanneskevers genoemd of Phylloperta horticola. Ze behoren tot de kleinste kevers in een reeks van veelvoorkomende soorten, zoals de junikever, sallandkever en meikever.
Hoe herken ik rozenkever?
Er zijn een paar typische kenmerken waaraan je de aanwezigheid van de rozenkever kan herkennen.
Kenmerken van de volwassen rozenkever
- een roodachtig, bijna donkerbruin dekschild
- voorkeur voor loofbomen, waarbij hij zich voedt met bladeren en bloemknoppen
- paringsvluchten laag boven het gazon die uitgevoerd worden door de mannelijke rozenkevers tussen 10 u en 14 u bij zonnig weer. Je ziet dan hele zwermen boven het grasveld. De vrouwtjes blijven op het grasoppervlak zitten en worden zo bevrucht. Dit zwermgedrag vindt plaats tussen de tweede week van mei en de derde week van juni, afhankelijk van hoe koud of warm het voorjaar is.
Larven van de rozenkevers herkennen
De larven van de rozenkever overwinteren slechts één jaar in de grond. Alle larven zijn daarbij ongeveer even groot, maximaal 2 cm in uitgerekte toestand. Dit is anders dan bij de junikever en meikever, waar je larven van verschillende groottes in de grond kunt vinden, aangezien deze larven twee tot vier jaar in de grond verblijven.
Kraaien en andere vogels komen de larven uit het gras pikken, wat bijkomende schade veroorzaakt.
Wat eet de rozenkever en zijn larven?
Volwassen rozenkevers voeden zich met bladeren van bomen zoals berk, eik, hazelnoot maar ook met bloemen van rozen en vruchten van kers. In principe merk je daar weinig van tenzij je veel rozenkevers hebt. Rozenkevers voeden zich ’s nachts.
De larven van rozenkevers voeden zich vanaf het tweede larvestadium met haarwortels en later met grotere wortels van gras en klavers. De grootste schade wordt aangericht door de larven in het derde larvestadium. Dit situeert zich tussen half augustus en eind oktober. Daarom wordt de schade in het gazon of grasveld pas zichtbaar in de late zomer en herfst.
Rozenkever bestrijden
De bestrijding van de rozenkever is het meest effectief als je een rozenkeverval uithangt en daarna op het juiste moment B-green, aaltjes gebruikt.
Volwassen rozenkevers vangen met de rozenkeverval
Met behulp van een rozenkever val kan je volwassen rozenkevers wegvangen. Deze rozenkeverval werkt op basis van een feromoon. Feromonen zijn een soortspecifieke lokstof waardoor enkel rozenkevers naar de val worden gelokt. Hang de rozenkeverval vanaf begin mei boven je gazon op maximum 60 cm hoogte.
Er is altijd enige variatie in het moment waarop de eerste kevers vliegen en de piek van de vlucht. Dit hangt af van de temperatuur in het voorjaar en je locatie. Zes weken na de eerste vangst van rozenkevers zijn de larven in de grond aanwezig en kan je de aaltjes tegen de larven van rozenkevers inzetten.
Dankzij de rozenkeverval wordt de bladvraat door de kevers ook merkbaar gereduceerd.
Aaltjes tegen rozenkever
De larven van de rozenkever kan je bestrijden met B-green aaltjes. De aaltjes worden geleverd in een kleisubstantie die je oplost in water en vervolgens in de juiste verdunning aangiet of verspuit over het gazon met een nematodenspuit. De aaltjes gaan de larven van de rozenkever binnen dringen en deze bacterieel vergiftigen.
Lees alles over hoe engerlingen bestrijden?
Hoeveel jaren na mekaar je best behandelt, hangt samen met het aantal jaren dat de keverlarven in de grond aanwezig zijn. Voor de rozenkever geldt het volgende:
De rozenkever doorloopt zijn volledige levenscyclus van ei tot volwassen kever in één jaar. De eitjes die in het late voorjaar worden gelegd, geven het jaar daarop rozenkevers die zelf weer eitjes afleggen.
Rozenkever chemisch bestrijden
De volwassen kevers zijn moeilijk chemisch te bestrijden omdat ze maar een paar uur per dag boven de grond vliegen en de rest van de tijd in de grond schuilen. Chemische middelen voor de larven van de rozenkever zijn niet meer beschikbaar voor particulier gebruik.
Levenscyclus rozenkever
De volwassen kevers komen in mei-juni uit de grond en leven slechts drie weken.
Eitjes van rozenkever
Rozenkevervrouwtjes beginnen hun eitjes te leggen vanaf de laatste week van mei. De eitjes van de rozenkever worden afgezet in:
- gazons
- grasvelden
- sportvelden
- onder vaste planten en jonge bomen
Wat bijzonder is aan de rozenkever, is dat ongeveer 85% van de eitjes direct na de bevruchting wordt afgezet op de plek waar het vrouwtje uit de grond tevoorschijn kwam. Dat komt doordat het vrouwtje pas boven de grond verschijnt wanneer al haar eitjes volledig zijn gerijpt. Bij haar eerste bezoek aan de oppervlakte wordt ze bevrucht, waarna ze meteen weer de bodem in kruipt om haar rijpe eitjes af te zetten. Ze blijft ondergronds totdat dit proces voltooid is, wat kan variëren van 24 uur tot soms wel meer dan een week.
Pas na de hoofd ei-afleg volbracht is, gaat het vrouwtje terug bovengronds komen en rondvliegen om zich te voeden. De tweede ei-afleg (nog 15 %) gebeurt drie weken later en wordt elders afgelegd. Zo verspreidt de rozenkever zich op naburige percelen.
Larven van rozenkever
De eerste larven verschijnen gemiddeld vijf weken na de eerste ei-afleg. Ze voeden zich met humusdeeltjes. Naarmate de larven groeien, gaan ze naar de oppervlakte kruipen en van de graswortels eten. Het derde larvestadium eten ze het meest omdat ze in deze periode hun vetlichaam moeten vormen. Het opgeslagen vet is essentieel voor de latere ei- en zaadproductie als volwassen kevers.
Vanaf de derde week van oktober gaan de eerste larven in overwintering. Vanaf eind november-begin december zijn alle larven in overwintering. Ze kruipen dan dieper in de grond om zich te beschermen tegen vorst.
Verpopping van rozenkever
De verpopping duurt vier weken en heeft plaats in april. De mannetjes komen enkele dagen vroeger uit de pop dan de vrouwtjes. Zo zijn ze zeker op tijd om de vrouwtjes te bevruchten.
In een veldpopulatie zijn er meestal meer mannetjes dan vrouwtjes. De kevers die je ziet boven het gazon zijn grotendeels mannetjes, de vrouwtjes blijven dichter bij het grasoppervlak. De mannetjes voeren daar paringsdansen uit en bevruchten de aanwezige vrouwtjes.
Ook interessant om te lezen:
